باراک راوید — Axios
ترجمە - Rojhelatnews
رئیس اقلیم کردستان عراق، نچیروان بارزانی، بهعنوان کانال ارتباطی محرمانه با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی عمل کرد.
در اواسط ماه مه، مذاکرهکنندگان آمریکایی که تلاش میکردند با ایران برای پایان دادن به جنگ به توافق برسند، با یک مشکل مواجه شدند: آنها نمیتوانستند مطمئن شوند افرادی که در طرف مقابل میز مذاکره نشستهاند، واقعاً از طرف سپاه قدرتمند پاسداران انقلاب اسلامی ایران (IRGC) صحبت میکنند یا نه.
چرا این موضوع مهم است؟
این ماجرا که سه منبع آگاه و دارای اطلاعات مستقیم درباره آن جزئیاتش را بیان کردهاند و پیش از این گزارش نشده بود، نشان میدهد مذاکره برای آمریکا با کشوری که واشنگتن مطمئن نیست چه کسی واقعاً در رأس قدرت آن قرار دارد، تا چه اندازه دشوار بوده است. آمریکا و ایران در نهایت به یک تفاهمنامه دست یافتند، اما این توافق خیلی زود فروپاشید.
تصویر بزرگتر
جنگ ساختار رهبری ایران را دگرگون کرد. ترور علی خامنهای، رهبر عالی ایران، و دیگر مقامهای ارشد سیاسی، به همراه ۴۰ روز درگیری پس از آن، نفوذ سپاه پاسداران بر اهرمهای قدرت، از جمله تصمیمگیری درباره امنیت ملی و سیاست خارجی، را بهشدت افزایش داد.
بازگشت به گذشته
پس از آتشبس ۸ آوریل و نشستی که چند روز بعد در اسلامآباد برگزار شد، آمریکا و ایران تلاش کردند برای پایان دادن به جنگ مذاکره کنند.
در اوایل ماه مه، کاخ سفید احساس میکرد به توافق نزدیک شده است، اما ایران پاسخ خود را بیش از ۱۰ روز به تأخیر انداخت.
مذاکرهکنندگان کاخ سفید به این نتیجه رسیدند که مذاکرهکنندگان ایرانی، یعنی محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، اختیار لازم برای دستیابی به توافق را ندارند و تصمیمهای آنها توسط سپاه پاسداران نقض یا متوقف میشود.
محور اصلی خبر
کاخ سفید دریافت که به یک کانال ارتباطی محرمانه با رهبری سپاه نیاز دارد.
حدود ۱۰ مه، تولسی گابارد، که در آن زمان مدیر اطلاعات ملی آمریکا بود، با نچیروان بارزانی تماس گرفت.
بر اساس گفته دو منبع آگاه از این تماس، گابارد به بارزانی گفت که دولت آمریکا معتقد است او میتواند برای برقراری ارتباط با فرمانده سپاه پاسداران، ژنرال احمد وحیدی، کمک کند.
بارزانی در دوران جنگ ایران و عراق در ایران زندگی کرده و در دانشگاه تهران تحصیل کرده است. به گفته یکی از منابع، او به زبان فارسی مسلط است و با بسیاری از اعضای ارشد حکومت ایران، از جمله مقامهای ارشد سپاه پاسداران، روابط شخصی دارد.
برت مکگرک، که بهعنوان مشاور خاورمیانهای چهار رئیسجمهور آمریکا خدمت کرده است، در مصاحبهای گفت: «نچیروان بارزانی حلکنندهای عملگرا برای مشکلات است. او در سراسر منطقه مورد احترام است. تقریباً همه را در تهران و همچنین در واشنگتن میشناسد. وقتی کار گره میخورد، به سراغ چنین کسی میروید.»
این منبع گفت گابارد برای بارزانی روشن کرد که این تماس را با تأیید دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، انجام میدهد.
به گفته این منبع، گابارد به بارزانی گفت کاخ سفید میخواهد بداند آیا وحیدی و رهبری سپاه با آنچه قالیباف و عراقچی در حال مذاکره درباره آن بودند موافقاند یا اینکه سپاه دیدگاهها و خواستههای دیگری دارد.
گابارد همچنین اشاره کرد که میانجیها نتوانستهاند برای روشن شدن این موضوع با وحیدی تماس بگیرند.
پشت صحنه
بارزانی با درخواست گابارد موافقت کرد. او با ارتباطات خود در سپاه تماس گرفت و گفت پیامی از سوی دولت ترامپ دارد.
بر اساس گفته یکی از منابع، بارزانی تأکید کرد: «اما من میخواهم مستقیماً با ژنرال وحیدی صحبت کنم.»
ایرانیها موافقت کردند. در ۱۴ مه، یک مقام سپاه پاسداران با یک تلفن رمزگذاریشده برای انجام یک تماس امن، به دفتر بارزانی در اربیل، پایتخت اقلیم کردستان عراق، رفت.
بارزانی از وحیدی پرسید آیا او با موضع مذاکرهکنندگان ایرانی همسو است یا خیر. این ژنرال ایرانی پاسخ داد که چنین است. به گفته یک منبع آگاه از این گفتوگو، وحیدی گفت: «من کاملاً از آنها حمایت میکنم و این موضع سپاه نیز هست. ما ترجیح میدهیم این بحران را از طریق مذاکره حل کنیم.»
سه منبع، از جمله یک مقام کاخ سفید، گفتند بارزانی بلافاصله پس از گفتوگو با وحیدی با گابارد تماس گرفت و پاسخ ایران را به او گزارش داد. گابارد نیز سپس کاخ سفید را در جریان گذاشت.
ماجرای پشتپرده
به گفته یکی از منابع آگاه از مذاکرات محرمانه، پس از دریافت پاسخ ایران، دولت ترامپ پیشنهاد دیگری مطرح کرد.
آمریکا میخواست بارزانی میزبان مذاکرات محرمانه میان مذاکرهکنندگان ارشد آمریکایی و ایرانی در اربیل باشد.
بارزانی بار دیگر با ایرانیها صحبت کرد و این پیام را منتقل کرد. به گفته منبع، ایرانیها این پیشنهاد را بهطور کامل رد نکردند، اما درباره امنیت خود نگرانی داشتند.
آنها معتقد بودند سازمان اطلاعات اسرائیل عوامل زیادی در اقلیم کردستان عراق دارد و نگران بودند اسرائیل تلاش کند آنها را در اربیل، یا در مسیر رفتوبرگشت به این شهر، ترور کند.
در نهایت، نشست اربیل هرگز برگزار نشد.
وضعیت کنونی
منابع منطقهای آگاه از موضوع میگویند میانجیهای پاکستانی و قطری همچنان پیامهایی را میان آمریکا و ایران ردوبدل میکنند، اما پیشرفت قابلتوجهی حاصل نشده است.
آنچه باید زیر نظر داشت
به گفته یک منبع آگاه، بارزانی اخیراً پیامهایی به کاخ سفید فرستاده و پیشنهاد کرده است برای ازسرگیری مذاکرات میان آمریکا و ایران کمک کند.